Deltaprogramma
Het Deltaprogramma is een nationaal programma. Rijksoverheid, provincies, gemeenten en waterschappen werken hierin samen met inbreng van de maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Het doel is om Nederland ook voor de volgende generaties te beschermen tegen hoogwater en te zorgen voor voldoende zoet water. Het eerste Deltaprogramma of Deltaplan nieuwe stijl is op Prinsjesdag 2010 aan de Tweede Kamer aangeboden. Het is opgesteld met Hollandse nuchterheid en staat voor een veilige én flexibele aanpak. Het Deltaplan nieuwe stijl is gebaseerd op metingen en de KNMI (2006)-scenario’s (www.knmi.klimaat/klimaatscenario’s). De afgelopen eeuw is de zeespiegel gestegen en de bodem gedaald en het is warmer geworden. Dat zet door, blijkt uit de cijfers van het KNMI. We moeten er bij de inrichting van ons land rekening mee houden dat er heviger buien voorkomen. Ook kan het zomers droger worden, waardoor de zoetwatervoorziening in het geding is. Het Deltaplan nieuwe stijl bevat maatregelen om op korte termijn de veiligheid van onze delta op orde te krijgen. Zoals de programma’s Ruimte voor de Rivier, Maaswerken, dijkversterkingen en het versterken van zwakke schakels langs de kust. En er worden keuzes voorbereid voor de toekomst.
Het tweede Deltaprogramma (DP2012) is aangeboden op Prinsjesdag 2011. Het is met de begroting op Prinsjesdag (20 september 2011) aangeboden aan de Tweede Kamer. De jaarlijkse rapportage verschijnt elk jaar als onderdeel van de begroting. Na behandeling van het DP2012 in de Tweede en Eerste Kamer en de stemming over moties en amendementen is het DP2012 definitief.
In het tweede Deltaprogramma is onder meer aandacht op de voorbereiding van de vijf deltabeslissingen, die voor 2015 worden voorgelegd aan het kabinet. Deze beslissingen gaan over de actualisatie van de normen van onze dijken en andere waterkeringen, over de beschikbaarheid en verdeling van zoetwater, over het peil van het IJsselmeer, over de manier waarop het Rijnmond- en Drechtstedengebied veilig kan blijven zonder aan economische waarde in te boeten en over hoe bij de bouwen van steden en dorpen rekening kan worden gehouden met water. Eén van de taken van de deltacommissaris is het bewaken van de voortgang van het Deltaprogramma. Het Deltaprogramma is goed op stoom, en volgens planning aan de slag. Met Hollandse nuchterheid zijn de opgaven in kaart gebracht en de eerste conclusies getrokken. In de gebieden (deelprogramma’s) worden nu oplossingen voorbereid op weg naar de Deltabeslissingen vanaf 2014. Belangrijke tussentijdse conclusies zijn:
• In 2014 wordt een waterveiligheidsprogramma voorgelegd. Dat gaat over de Deltawerken van de toekomst. Er komt dit jaar inzicht in de actualisatie van de veiligheidsnormen voor de dijken. Ook zullen maatregelen worden meegenomen die voortvloeien uit de recent afgeronde 3e toetsing van de waterkeringen. Tot slot wordt de klimaatverandering meegenomen. Grootschalige kustuitbreiding is voor de veiligheid niet nodig. Met de jaarlijkse zandsuppletie blijven we de kust op orde houden.
• Verdroging en verzilting is een reëel risico voor onze economie. We moeten toewerken naar een maatschappelijk duurzame en economisch doelmatige zoetwatervoorziening. Het IJsselmeer blijft cruciaal voor de zoetwatervoorziening van Nederland, maar een peilopzet van anderhalve meter is zeer onwaarschijnlijk. We moeten toe naar een grotere flexibiliteit van ons watersysteem die moet worden verkregen via samenwerking met betrokken partijen.
• Gelet op de beschikbare financiële middelen dreigt het een erg lange periode te worden om alleen al de op dit moment concreet bekende opgaven in het Deltaprogramma uitgevoerd te krijgen.
Omdat we niet precies weten hoe de veranderingen gaan verlopen, is flexibiliteit een belangrijk element in de keuze van maatregelen. Een voorbeeld van zo’n flexibele maatregel zijn de zandsuppleties aan de kust. Op basis van de gemeten zeespiegelstijging wordt zand opgespoten. En als de zeespiegel sneller gaat stijgen, wordt meer zand opgespoten. De maatregelen die opgenomen zijn in het Deltaplan nieuwe stijl dragen bij aan de realisatie van het beleid dat is vastgelegd in het Nationaal Waterplan (2009-2015). Ons land beschermen tegen water en zorgen voor voldoende zoet water zijn geen zaken voor de korte termijn. Het zijn opgaven waarvoor ook op langere termijn aandacht noodzakelijk blijft. Er blijft werk aan de Delta.
De uitvoering van het Deltaprogramma gebeurt nu al in lopende uitvoeringsprogramma’s door dijk- en kustversterkingsprojecten uit te voeren en ruimte voor rivieren te maken en tegelijkertijd in de 9 deelprogramma’s door na te gaan wat nodig is voor de langere termijn.
Op verzoek van de Deltacommissaris heeft de Commissie voor de milieueffectrapportage op 14 oktober j.l. advies uitgebracht over de opzet en werkwijze van het Deltaprogramma. In zijn reactie op het advies concludeert de Deltacommissaris dat de Commissie de opzet en werkwijze van het Deltaprogramma op veel punten ondersteunt en tevens een aantal belangrijke aandachtspunten en aanbevelingen voor het vervolgtraject bevat.