Rivier Maas

Provincies, gemeenten, waterschappen, Rijkswaterstaat en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat staan samen voor de uitdaging om de hoogwaterveiligheid langs de Maas te borgen. Op de korte termijn én op de lange termijn. Een complexe en uitdagende opgave!

In een korte animatie hebben we de opgave en de context van het Deltaprogramma Maas op hoofdlijnen verwoord. In minder dan drie minuten geeft dit filmpje u een overzicht van de Maasaanpak.

We zien een getekende animatie over het Deltaprogramma Maas en de voice-over stem spreekt de volgende tekst uit:

Door klimaatverandering is er steeds vaker sprake van extreme weersomstandigheden. Ook in het Maasgebied krijgen we hierdoor te maken met meer neerslag, of juist extra droogte.

In beeld vaart een bootje voorbij, het begint te regenen, waarna het scherm splitst en neerslag en droogte laat zien.

Om te voorkomen dat er nu of in de toekomst onveilige situaties ontstaan door overstromingen werken de aan de Maas gelegen provincies, waterschappen en gemeenten én Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, en Rijkwaterstaat samen in het Deltaprogramma Maas.

We kijken hoe we met aanpassingen het Maasgebied zo veilig mogelijk kunnen houden bij hoog water, en hoe we schade bij extreme droogte kunnen beperken.

In de animatie zien we het waterniveau in de rivier eerst stijgen, waarna het niveau vervolgens zakt en boten droog komen te liggen.

Maar ook kijken we hoe we bij die aanpassingen rekening kunnen houden met kenmerken die een plek heel mooi of waardevol maken. Zo willen we de regionale economie en ecologie écht helpen versterken.  

We zetten in op een krachtig samenspel tussen twee categorieën  maatregelen: dijkversterking en rivierverruiming.

In beeld verschijnt een dwarsdoorsnede van een rivier waarbij eerst de dijken verhogen en vervolgens de rivier verbreed.

De mogelijkheden voor dijkversterking of rivierverruiming verschillen per landschap. Zo stroomt in Limburg de Maas door een dal en zorgen in Brabant dijken dat het lager liggend land droog blijft.

Twee dwarsdoorsneden laten de verschillen zien tussen de Maas in Limburg en in Brabant.

Met name rivierverruiming draagt bij aan de robuustheid en veerkracht van het riviersysteem. Daarnaast biedt het kansen voor natuur, recreatie, maar ook de economie. Bij Venlo kijken we bijvoorbeeld hoe we met maatregelen tegelijk de logistiek en industrie versterken, een jachthaven  verplaatsen en natuur meer ruimte geven.

In beeld verschijnen langs de Maas een man met een ijsje, fietsers, een haven, scheepvaart en industrie en er vliegen vogels door beeld.

Ook bij Den Bosch en bij verschillende dijkverleggingen in Noord- en Midden-Limburg krijgt de natuur meer ruimte, wat goed is voor recreatie en toerisme.

In totaal werken we op dit moment aan 10 van dit soort projecten langs de Maas.

De animatie toont een overzichtskaart met daarop de locaties van de 10 projecten. De namen van de projecten op de kaart zijn achtereenvolgens: Zuidelijk Maasdal bij Maastricht, dijkverlegging Thorn-Wessem, dijkverlegging Baarlo - Hout-Blerick, Meer Maas Meer Venlo, dijkverlegging Arcen, dijkverlegging Wel, Meer ruimte voor de Maas oftewel flessenhals Oeffelt, Lob van Gennep, Meanderende Maas bij Ravenstein-Lith en tot slot project Maasoeverpark nabij ’s-Hertogenbosch.

Tegelijkertijd werken we samen aan een plan voor de hoogwaterveiligheid op de lange termijn: ‘de Adaptieve Uitvoeringsstrategie Maas 2050’.

Dit plan maakt op hoofdlijnen zichtbaar waar rivierverruiming en waar dijkverhoging mogelijk is, welke afspraken gemaakt worden en wanneer welke maatregel wordt uitgevoerd.

Onze ambitie is om onze strategie in de loop van 2018 klaar te hebben, waarna het onderdeel kan worden van de Rijksstructuurvisie.

Een concrete uitwerking van de maatregelen uit de strategie vindt gefaseerd en op een later tijdstip  plaats in nauw overleg met omgevingspartijen en belanghebbenden.

In beeld verschijnen mensen die verschillende belanghebbenden illustreren: natuurliefhebber, burgemeester, recreant, inwoner, agrariërs.

Zo werken we samen aan een Maasgebied dat nu en in de toekomst veilig en aantrekkelijk is, met een sterke economie en ecologie. Een gebied waar we de komende generaties veilig en met heel veel plezier kunnen wonen, werken en recreëren.

De animatie sluit af met twee mensen op een terrasje aan de Maas, waarbij mensen voorbij komen fietsen, vogels rondvliegen en een boot over de Maas vaart.

Wilt u meer weten? Kijk dan op www.deltacommissaris.nl/maas

In beeld verschijnt de link naar de website evenals het logo van Deltaprogramma Maas.

Ruimtelijk Perspectief Maas

In vier ontwerpateliers in de periode december 2017 tot en met april 2018 is door betrokkenen vanuit regio en Rijk het Ruimtelijk Perspectief Maas (RPM) ontwikkeld. Het RPM analyseert de aanwezige kwaliteiten van de Maas en haar omgeving en formuleert de ruimtelijke ambities waaraan rivierverruimende maatregelen kunnen bijdragen.

Vier perspectieven

In het RPM staan vier deelgebieden centraal: Zuidelijke Maasvallei, Noordelijke Maasvallei, Meanderende Maas en corridor van de Bergsche Maas. Voor elk van deze deelgebieden is een eigen perspectief voor 2050 ontwikkeld waarbij synergie is gezocht tussen de kenmerken en kansen op zes centrale thema’s: recreatie, economie, natuur, cultuurhistorie, dorpen en steden, natuur, DNA.

Twee gebruiksdoeleinden

Het RPM vormt een belangrijke basis voor de ontwikkeling van de Voorlopige Bestuurlijke Voorkeur 2050 met de twee alternatieven die in de Adaptieve Uitvoeringsstrategie Maas (AUM) opgenomen worden (zie ‘doorkijk naar 2050’  ). Daarnaast wordt het RPM gebruikt als invulling van het criterium Ruimtelijke Kwaliteit in het Integrale Afwegingskader.

Download hier het Ruimtelijk Perspectief Maas.

Gestart met urgente maatregelen

In 2016 hebben Rijk en regio afspraken gemaakt over een eerste tranche urgente maatregelen om de waterveiligheid langs de Maas te verbeteren. De vereiste waterveiligheid komt in deze gebieden tot stand door de combinatie van rivierverruiming, dijkversterking en gebiedsontwikkeling. De samenwerkende partijen trekken in totaal 400 miljoen euro voor de projecten uit welke voor 2028 klaar moeten zijn.

Download hier het Regionaal Voorstel Maas of bekijk de Overzichtskaart.

Hieronder beschrijven we de projecten uit de eerste tranche in vogelvlucht. Wilt u meer weten over de  verkenningen en/of onderzoeken, klik dan op de ‘lees meer’ en download zo het projectleaflet. 

MIRT-verkenningen:

  • Meer Maas meer Venlo
    Het streven is dat deze gecombineerde MIRT/HWBP-verkenning in 2019 op basis van een integrale gebiedsontwikkeling tot voorstellen komt die Venlo veiliger én aantrekkelijker maken en het multimodale logistieke knooppunt Venlo en Venlo Trade Port verder versterken. Lees meer…
  • Meanderende Maas (voorheen Ravenstein-Lith)
    Deze gecombineerde MIRT/HWBP-verkenning is gestart in 2017. Het doel is rivierverruiming en dijkversterking in combinatie met meer ruimte voor natuur, recreatie en beroepsvaart. Het besluit over het voorkeursalternatief en de ondertekening van een bijbehorend bestuursakkoord staan voor begin 2020 geagendeerd. Lees meer…
  • Meer ruimte voor de Maas – flessenhals Oeffelt
    Deze verkenning richting zich op het opheffen van de flessenhals bij de burg over de Maas tussen Oeffelt en Gennep. Hiervoor zijn twee maatregelen aan Brabantse zijde mogelijk: openingen in het landhoofd van de brug en weerdverlagingen . De planuitwerking start in het najaar van 2019. Lees meer…
  • Vijf dijkverleggingen in het kader van HWBP
    Eén van de dijkverleggingen (Venlo-Velden) is ondergebracht in het project Meer Maas Meer Venlo. De overige vier dijkverleggingen zijn onderdeel van de integrale HWBP-verkenning van in totaal tien dijktrajecten. In 2017 zijn een visie en een ruimtelijk kwaliteitskader vastgesteld. Ook zijn mogelijke oplossingsrichtingen verkend en procedures gestart. Lees meer…

MIRT-onderzoeken: 

  • Maasoeverpark
    De ambitie is om langs de Maas een landschapspark te ontwikkelen waarin toekomstige waterveiligheidsmaatregelen en infrastructurele werken elkaar versterken. Ook de rivierverruiming rondom Alem – welke leidt tot een groter doorstroomgebied en een flinke waterstandsdaling - is onderdeel van dit onderzoek. Het streven is om de resultaten van het onderzoek eind 2018 ter besluitvorming aan het BO-MIRT voor te leggen. Lees meer…
  • Zuidelijk Maasdal
    Bescherming tegen hoogwater is een grote opgave voor Maastricht. Het verhogen van bestaande waterkeringen in stedelijk gebied met zo’n 1,5 meter is ongewenst. Dit onderzoek richt zich op rivierverruiming in combinatie met stedelijke ontwikkeling om zo de identiteit van de stad te behouden en te versterken. Streven is om najaar 2018 voor een deel van de opties voor rivierverruiming te komen tot afspraken tussen Rijk en regio. Lees meer…
  • Lob van Gennep
    Uit onderzoek is gebleken dat oplossingsrichtingen met retentie bijdragen aan waterberging, hoogwaterbescherming en ruimtelijke kwaliteit, zowel in de Lob van Gennep als stroomafwaarts. In het gebied ontstaan onder meer kansen voor recreatie en toerisme. Bij de kwetsbare dijktrajecten aan Gelderse en Brabantse zijde vermindert de hoogteopgave door retentie. Ook ontstaan kansen voor versterking van zowel natte als droge natuur en verbinding met het Maasheggengebied. Najaar 2018 wil de regio tot afspraken komen met het Rijk. Lees meer…
Rivier de Maas bij Alem

Doorkijk naar 2050

Zowel Rijk als regio ambiëren integraal riviermanagement en streven op lange termijn een krachtig samenspel van dijkversterking, rivierverruiming én gebiedsontwikkelingen na. Met de ontwikkeling van de Adaptieve Uitvoeringsstrategie Maas (AUM) werken de Maaspartners aan een plan van aanpak voor de lange termijn voor de gehele Maas. Belangrijk onderdeel van de AUM vormen de maatregelpakketten met rivierverruimende maatregelen om de opgave van waterstandsdaling tot het jaar 2050 te realiseren.  De twee regioprocessen – Maasvallei en Bedijkte Maas – trekken de pakketontwikkeling. Het programmateam faciliteert de samenwerking tussen de twee regioprocessen.  

Organisatie en contact

De Stuurgroep Deltaprogramma Maas (SDM) bestaat uit bestuurders van de betrokken provincies, waterschappen, vertegenwoordigers van de Maasgemeenten, Rijkswaterstaat Zuid-Nederland en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De stuurgroep heeft een coördinerend programmateam ter ondersteuning. In de Klankbordgroep Maas vindt consultatie van maatschappelijke partijen plaats. Binnen het Deltaprogramma Maas werken de provincies met alle partners in de regio’s een samenhangend pakket aan maatregelen uit. Dit gebeurt in de regioprocessen Maasvallei en Bedijkte Maas.

Download hier een overzicht met contactgegevens van de SDM, het programmateam, regio’s en projecten.

Deltaprogramma 2019

Lees over de voortgang in het gebied Maas in het Deltaprogramma 2019.