Onderzoeken van het Deltaprogramma Zoetwater Fase II (2016-2021)

De uitvoering van het Deltaplan Zoetwater en het volgen van een adaptieve zoetwaterstrategie brengt kennisvragen met zich mee. In de afgelopen fasen van het Deltaprogramma is de nodige kennis en ervaring opgedaan met het in beeld brengen van de zoetwateropgave en het bepalen van de (kosten)effectiviteit van maatregelen.  Voor de besluitvorming op de korte en langere termijn over de inzet van maatregelen en het tijdstip waarop, is het nodig periodiek de zoetwaterstrategie tegen het licht te houden.

Daarom wordt er continue gewerkt aan (water)systeemkennis en het hydrologisch en economisch instrumentarium. De hydrologische en economische effectiviteit van (regionale) maatregelen wordt onderzocht in het licht van de continue veranderende inzichten in de klimaat- en sociaaleconomische ontwikkelingen en het effect deze hebben op de zoetwaterstrategie. Hieronder vindt u uitgevoerde onderzoeken van het Deltaprogramma Zoetwater Fase II (2016-2021). In het voorjaar 2019 wordt ook het volgende onderzoek afgerond en hier geplaatst: 

  • Economische analyse - nulalternatief (Stratelligence en Deltares)

Verdelingsvarianten Hoofdwatersysteem

De droogte van 2018 heeft laten zien dat een goede zoetwatervoorziening in Nederland van groot belang is. Op dit moment wordt in het Deltaprogramma Zoetwater verkend wat ervoor nodig is om de zoetwatervoorziening tot en met 2050 op niveau te houden en voor te bereiden op ontwikkelingen die daarna volgen. Dit moet in 2021 leiden tot een besluit over te nemen maatregelen in de tweede fase van het Deltaprogramma Zoetwater voor de periode 2022-2027. Deze rapportage betreft een eerste verkennende studie naar verdelingsvarianten in het hoofdwatersysteem. Deze studie kan dienen als inspiratie voor het opstellen van een visie voor het hoofdwatersysteem. Waar sommige zoetwatermaatregelen gaan over het besparen van water aan de gebruikerskant, gaan andere over het verbeteren van het wateraanbod. Een deel van deze aanbodgerichte maatregelen heeft betrekking op het hoofdwatersysteem (HWS). Het HWS is het logistieke netwerk dat de verschillende regio’s - en daarmee ook gebruikers - verbindt, waarvoor het extra noodzakelijk is de maatregelen in samenhang te bekijken. Het is voor een belangrijk deel een waterverdelingsvraagstuk. Het komen tot een samenhangende zoetwaterstrategie voor het hoofdwatersysteem is een stap die in 2019 en 2020 wordt gezet via een trechtering van mogelijke, via kansrijke maatregelen naar een samenhangend zoetwaterplan. Deze verkenning richt zich op het vinden van bouwstenen voor een kansrijke zoetwaterstrategie voor het hoofdwatersysteem, zonder grootschalig infrastructureel ingrijpen.

Verkenning kansrijke maatregelen waterbeschikbaarheid Maas

Deze rapportage beschrijft de resultaten van een verdiepingsslag op de maatregelen, die zijn benoemd in het kader van verbetering van de waterbeschikbaarheid op de Maas. Dit in het kader van het Deltaprogramma Zoetwater.

Deze maatregelenlijst is samengesteld in een serie bijeenkomsten van de werkgroep Pilot Maas waarin alle waterbeheerders en relevantie stakeholders zijn vertegenwoordigd.

Geactualiseerde knelpunten voor het Deltaprogramma Zoetwater fase II

Dit rapport brengt in beeld wat de huidige en mogelijk toekomstige knelpunten in de zoetwatervoorziening in Nederland zijn op basis van de meest recente berekeningen met het Nationaal Water Model ("Basisprognoses2018"). Hierbij is voor 5 regio's geanalyseerd hoe watervraag en -tekort zich in de toekomst kunnen ontwikkelen onder invloed van klimaatveranderingen en sociaaleconomische ontwikkelingen. Deze knelpuntenanalyse dient als gemeenschappelijke informatiebasis voor de maatregelverkenning van het Deltaprogramma Zoetwater fase II. Dit rapport is een voorlopige versie en zal in de loop van 2019 aangevuld worden met een analyse voor zichtjaar 2100 en de variant Parijs, waarvoor de berekeningen en analyses in april/mei 2019 plaatsvinden.

Regioscan Zoetwatermaatregelen (poster en rapport)

De Regioscan zoetwatermaatregelen brengt de bijdrage in beeld die lokale maatregelen kunnen leveren aan het opheffen van regionale zoetwatertekorten. Dit helpt bij de ontwikkeling van een zoetwaterstrategie. Het bijgevoegde rapport bevat meer informatie en achtergronden over het instrument, en een handleiding voor het gebruik. Het instrument regioscan en bijbehorende documentatie is te downloaden op: www.stowa.nl/publicaties/regioscan

Analyse van de 100-jarige reeks ten behoeve van de Knelpuntenanalyse Zoetwater 2017

Deze rapportage beschrijft de resultaten van de eerste 100-jarige berekening met het Nationaal Water Model (NWM) met het oog op de Knelpuntenanalyse Zoetwater voor het Deltaprogramma Zoetwater. De 100-jaar reeks is gebaseerd op de referentie situatie en de klimaatontwikkelingen volgens de KNMI scenario’s 2014 en de WLO 2006 scenario’s voor de sociaaleconomische ontwikkelingen.

Hotspotanalyses voor het Deltaprogramma Zoetwater

Dit rapport is een bundeling van zogenaamde hotspotanalyses. Een hotspot is gedefinieerd als: een geografisch afgebakend gebied in het hoofd- of regionale watersysteem waar we nog zoetwaterknelpunten verwachten en waar een keus in de waterverdeling of -voorziening leidt tot een (potentieel) significante belangenafweging tussen gebruiksfuncties of gebieden. Het gaat om de volgende hotspots: Midden-rivieren, Noordzeekanaal/Amsterdam-Rijnkanaal, Rijn-Maasmonding, IJsselmeer, Twentekanalen, Maas en Hoge Zandgronden/grondwater. De hotspotanalyses, als onderdeel van het project Knelpuntenanalyse, dragen bij aan de eerste mijlpaal van de Deltaprogramma Zoetwater, namelijk: eerste beeld bovenregionale knelpunten en aanvullende maatregelen. De analyses zijn gebaseerd op de 100-jarige berekeningen met het NWM (KNMI  2014 en WLO 2006 scenario’s).

Maatregelverkenning voor het Deltaprogramma Zoetwater

Dit rapport beschrijft de modelberekeningen en analyses die zijn uitgevoerd om tot een eerste beeld te komen van de effecten van mogelijke maatregelen voor de zoetwatervoorziening van Nederland in de huidige situatie en voor Deltascenario Warm2050. Hierbij ging het voornamelijk om maatregelen die tot bovenregionale afwegingen kunnen leiden. Met bovenregionale afwegingen wordt bedoeld dat het effect van een maatregel in de ene regio of ten behoeve van een gebruiksfunctie een significant effect heeft op een andere regio of gebruiksfunctie. In dit eerste beeld is naar de hydrologische en waterhuishoudkundige effecten gekeken. Uitgangspunt voor de maatregelen verkenning is de 100-jarige berekeningen met het NWM (KNMI 2014 en de WLO 2006 scenario’s).

Vertaling van Deltascenario’s 2017 naar modelinvoer voor het Nationaal Water Model

De Deltascenario’s zijn scenario’s die in het Deltaprogramma worden gebruikt om verkenningen uit te voeren over de ontwikkelingen van het waterbeheer in de toekomst. De Deltascenario’s zijn een combinatie van klimaatverandering en socio-economische ontwikkelingen. In 2015 zijn nieuwe socio-economische scenario’s beschikbaar gekomen (WLO 2015). Deze nieuwe inzichten hebben aanleiding gegeven tot een actualisatie van de vier Deltascenario’s (Rust, Druk, Warm, Stoom) en is een variant opgesteld waarin de klimaatafspraken van Parijs verwerkt zijn. De rapportages over de geactualiseerde Deltascenario’s zijn hier te vinden. Deze rapportage beschrijft hoe geactualiseerde Deltascenario’s voor het zichtjaar 2050 en de nieuwe Referentie voor het Deltaprogramma Zoetwater vertaald zijn naar modelinvoer van de modellen die in het Nationaal Water Model zijn opgenomen.

Uitgangspunten variant Parijs en zichtjaar 2100

Deze memo beschrijft hoe de variant Parijs (2050) en zichtjaar 2100 voor de 4 geactualiseerde Deltascenario’s vertaald zijn naar modelinvoer van de modellen die in het Nationaal Water Model zijn opgenomen.