Zesjaarlijkse herijking

Met het Deltaprogramma bereiden we ons voor op de toekomst. De kennis over klimaatverandering neemt toe en de effecten van maatregelen worden steeds beter zichtbaar. Tegelijkertijd verandert de werkelijkheid voortdurend en ontstaan nieuwe inzichten. Daarom vindt iedere zes jaar een herijking plaats van de deltabeslissingen en voorkeursstrategieën. Zo kan de koers tijdig worden bijgesteld als dat nodig is. Deltaprogramma 2021 zal voorstellen bevatten voor de herijking van deltabeslissingen en regionale voorkeursstrategieën zoals opgenomen in DP2015. De partners van het Deltaprogramma werken daar stap voor stap naartoe. Deltaprogramma 2020 geeft de eerste aanzet.

Robuuste deltabeslissingen, adaptieve voorkeursstrategieën

De eerste zesjaarlijkse herijking is medio 2018 van start gegaan en loopt tot en met voorjaar 2020. Uit de eerste resultaten van de zesjaarlijkse herijking blijkt dat de deltabeslissingen, zoals opgenomen in DP2015, nog steeds robuust zijn. In mei 2019 is het Bestuurlijk Platform Zoetwater overeengekomen dat - net als voor waterveiligheid en ruimtelijke adaptatie - ook voor zoetwater doelen voor 2050 worden geformuleerd. Daarbij wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de nationale doelen zoals verwoord in DP2015. De doelen voor 2050 worden in de eerste zesjaarlijkse herijking in DP2021 toegevoegd aan de deltabeslissing Zoetwater. Daarmee vormen de deltabeslissingen het kader voor de maatregelen om Nederland in 2050 veilig, klimaatbestendig en waterrobuust te maken. De voorkeursstrategieën van DP2015 zijn adaptief ontworpen, waardoor ze kunnen worden aangepast als veranderende omstandigheden daartoe aanleiding geven. Dat zal op een aantal punten nodig zijn. Onvoorziene ontwikkelingen en nieuwe inzichten zijn geïnventariseerd door de Signaalgroep en door de thema’s en gebieden. Stuurgroepen en bestuurlijke overleggen hebben mogelijke aanpassingen besproken.

Tussenresultaten en conclusies op hoofdlijnen

De besprekingen van de analyses tot dusverre in stuurgroepen en bestuurlijke overleggen leidden tot de volgende tussenresultaten en conclusies::

  • De deltascenario’s uit 2014 zijn de afgelopen jaren aangescherpt met nieuwe informatie uit de scenario’s voor Welvaart en Leefomgeving (WLO-scenario’s) en het ‘Parijs akkoord’. De conclusie is dat bij deze eerste zesjaarlijkse herijking beperkte aanpassingen van de deltabeslissingen en regionale voorkeursstrategieën volstaan om in te spelen op nieuwe inzichten in klimaatverandering.
  • De toekomstbeelden zijn nog onzeker. Daarom is het nodig te blijven investeren in onderzoek. Om beter zicht te krijgen op het tempo waarin de zeespiegelstijging zich op langere termijn ontwikkelt (na 2050), start een een Kennisprogramma   Zeespiegelstijging. Het kennisprogramma brengt ook de mogelijke gevolgen van een eventuele versnelling van de zeespiegelstijging in beeld voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening.
  • Een aantal klimaatgerelateerde ontwikkelingen komt nu al voor, wat in 2014 niet voorzien was. Dat geldt onder meer voor het nu al optreden van clusterbuien, droogte en verzilting. Deze ontwikkelingen vormen aanleiding voor mogelijke aanpassingen en aanscherpingen van regionale voorkeursstrategieën en onderdelen van deltabeslissingen.
  • Ook de verschillende gevolgen van laagwater (zoals hinder voor de scheepvaart bij lage rivierafvoeren) zijn aanleiding voor mogelijke aanpassingen, met name van de regionale voorkeursstrategieën voor Rijn en Maas. Deze worden meegenomen in het programma Integraal Riviermanagement (IRM).
  • Nieuwe inzichten worden ook benut om deltabeslissingen en voorkeursstrategieën aan te scherpen of te concretiseren.

Niet alle waargenomen ontwikkelingen leiden nu al tot een mogelijke aanpassing. In sommige gevallen is bijvoorbeeld eerst nader onderzoek nodig om te bepalen of daadwerkelijk sprake is van een trend die aanpassing vereist van de deltabeslissing of regionale strategie. Dit soort ontwikkeling komen opnieuw aan de orde bij de tweede zesjaarlijkse herijking.

De mogelijke aanpassingen voor de deltabeslissingen en voorkeursstrategieën staan beschreven op de pagina’s over de thema’s Waterveiligheid, Zoetwater en Ruimtelijke adaptatie en de pagina’s van de gebieden Rijnmond-Drechtsteden, Zuidwestelijke Delta, IJsselmeergebied, Rivier Rijn, Rivier Maas, Kust en Waddengebied.  

Enquête waardering Deltaprogramma

In 2013 heeft de Erasmus Universiteit Rotterdam op verzoek van de deltacommissaris met een enquête gepeild hoe de deltacommunity het Deltaprogramma waardeerde, welke elementen in het Deltaprogramma zij als waardevol ervoer en wat het Deltaprogramma had opgeleverd. In 2018 is opnieuw een enquête gehouden, met als doel de deltacommunity mee te laten denken bij de eerste zesjaarlijkse herijking van de deltabeslissingen en regionale voorkeursstrategieën.