Voorkeursstrategie Hoge Zandgronden

De hoge zandgronden zijn gevoelig voor droogte, een situatie die zich steeds vaker voordoet. Dat heeft structurele gevolgen voor het grond- en oppervlaktewater. Maatregelen om de beschikbaarheid van zoetwater te verbeteren, zijn dus van groot belang. Het jaar 2018 liet zien hoeveel schade extreme droogte kan aanrichten, met name in de land- en tuinbouw. Ook zijn er negatieve effecten op de natuur en waterkwaliteit in natuurgebieden en in beken. Ook 2019 en 2020 waren bijzonder droog. Tegelijkertijd zijn delen van de hoge zandgronden gevoelig voor wateroverlast. Het is daarom belangrijk verschillende maatregelen goed op elkaar af te stemmen.

De voorkeursstrategie voor de Hoge Zandgronden betreft een langetermijnaanpak (2050) die op de korte termijn wordt ingevuld met een programma van specifieke maatregelen (2022-2027). De maatregelen voor zoetwater en ruimtelijke adaptatie zijn zo veel mogelijk met elkaar verweven.

Actief grondwaterbeheer

De kern van de voorkeursstrategie is actief grondwaterbeheer. Door specifieke maatregelen kan het gebied het aanwezige water beter benutten. Dit volgt uit een van de adviezen van de Beleidstafel Droogte. Er zijn verschillende voorbeelden van actief grondwaterbeheer. Bijvoorbeeld het sturen van de wateraanvoer voor grondwateraanvulling in de winterperiode, het vasthouden van water in het detailwatersysteem en in landbouwbodems, en ruimtelijke adaptatie om grondwaterstanden te verhogen en grondwater aan te vullen. Andere opties zijn infiltratie van hemelwater in het stedelijk gebied en besparing en hergebruik van water in de landbouw en door bedrijven en burgers. 

Maatregelen in samenhang

Een tweede element van de voorkeursstrategie is de integraliteit. De zoetwateraanpak wordt verbonden met ruimtelijke opgaven voor bijvoorbeeld landbouw, natuur en economie en met de andere water- en klimaatopgaven. De afgelopen jaren werd steeds duidelijker dat de gevolgen van extreem weer op de Hoge Zandgronden vragen om zo’n samenhangende aanpak. In het regionaal bestuurlijk overleg voor Limburg en Noord-Brabant is bijvoorbeeld al in 2020 besloten om één strategie vast te stellen voor zowel zoetwater als klimaatadaptatie. Dit staat beschreven in het Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Zuid-Nederland. Ook in de regio Oost voorziet de strategie in een nauwe afstemming tussen de zoetwateropgave en de maatregelen in het kader van ruimtelijke adaptatie.
  
Verder naar:
Maatregelen Hoge Zandgronden