Maatregelen Waddengebied

Het nationaal Deltaprogramma omvat tal van maatregelen voor het behouden en versterken van de functies van het Waddengebied. Veel ervan zijn al in volle gang. Voor de komende jaren staan er ook nieuwe projecten op de agenda.

De maatregelen voor het Waddengebied staan in detail beschreven in het Deltaplan Waterveiligheid.

Mijlpalen 

De afgelopen zes jaar zijn onder meer de volgende resultaten geboekt: 

  • Bij de Prins Hendrikdijk op Texel is een zanddijk aangelegd. Daarmee voldoet de dijk weer aan de waterveiligheidsnormen. De Waddenzee is daarmee ook verrijkt met een bijzonder stuk buitendijks land: een prachtig zandig gebied met duinen en kwelders. En schaarse landbouwgrond op Texel is behouden gebleven. Het project maakte deel uit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma.
  • In de Projectoverstijgende verkenning (POV) Waddenzeedijken is een aantal innovatieve dijkconcepten en dijkmaterialen verkend om de primaire waterkeringen aan de wettelijke norm te laten voldoen. De resultaten zijn al tijdens de verkenning toegepast in dijkversterkingen. Zo heeft Waterschap Noorderzijlvest in 2019 een dubbele dijk gerealiseerd in het dijkverbeteringsproject Eemshaven-Delfzijl. De komende jaren wordt gewerkt aan de inrichting en het gebruik van het binnengebied.
  • Het programma Kustgenese 2.0 heeft veel kennis opgeleverd over het Waddengebied en de werking van het zandige systeem. Deelonderzoeken en veldmetingen hebben meer inzicht gegeven in de werking van zeegaten. De Waddenacademie en het programma Naar een Rijke Waddenzee hebben een overzichtspaper  gepubliceerd met de meegroeigegevens van de verschillende bekkens in de Waddenzee.

Plannen voor de komende zes jaar

De komende zes jaar staan onder meer de volgende initiatieven op de agenda: 

  • Bij de dijkversterking Lauwersmeer-Vierhuizergat doen zich meerdere meekoppelkansen voor: natuurlijke overgangen tussen Waddenzee en dijk, onderwaternatuur, zoet-zoutgradiënten en vismigratie. Een integrale uitvoering brengt én de waterveiligheid op orde én verbetert de ecologische waterkwaliteit en natuur van dit stuk Waddenzee. Naar verwachting gaat de uitvoering van dit project vanaf 2023 van start. De Programmatische Aanpak Grote Wateren, het Waddenfonds en de provincie Groningen dragen bij aan de ecologische koppelkansen.
  • Wetterskip Fryslân versterkt 47 kilometer Waddenzeedijk tussen buurtschap Koehoolen en het Lauwersmeer. Vanuit de Programmatische Aanpak Grote Wateren stelt het Rijk middelen beschikbaar voor een integrale uitvoering. Die leidt niet alleen tot de gewenste waterveiligheid, maar versterkt ook de ecologische waterkwaliteit en de natuur van de Waddenzee. Ook dit project start naar verwachting in 2023.
  • In het kader van het project WAVE 2020 maken de drie veiligheidsregio’s in dit gebied (Noord-Holland Noord, Fryslân en Groningen) een impactanalyse van overstromingen door het bezwijken van een waterkering of door ernstige wateroverlast. Deze analyse geeft inzicht in de noodzakelijke ruimtelijke adaptatiemaatregelen en in de gevolgen voor de leefbaarheid in het getroffen gebied op korte en lange termijn.
  • In de Agenda voor het Waddengebied 2050 staat een gezamenlijke koers en bijbehorende agenda van overheden, natuurorganisaties, visserijorganisaties en de samenwerkende havens voor het Waddengebied. Deze gebiedsagenda vormt het vertrekpunt voor beleid en beheer, en een gezamenlijke agenda voor de keuzen en opgaven.

Kennis en onderzoek

Het onderzoek over het Waddengebied in de periode 2021-2026 staat in de Kennisagenda van het Deltaprogramma. Belangrijke kennisvragen zijn onder meer: wat is de invloed van de zeespiegelstijging op de primaire waterkeringen? Welke ecologische processen van voorlanden  en ‘biobouwers’ zijn mogelijk om de golfontwikkeling te beperken en daarmee de waterveiligheid van de primaire waterkeringen te verbeteren? En hoe zijn deze processen te sturen? Hoe kunnen waterveiligheidsmaatregelen de (natuur)kwaliteiten van de Waddenzee verbeteren? En andersom: hoe kunnen natuurmaatregelen de waterveiligheid verbeteren?